İbrahim Manaf Baba (Dede) Hakk'a yürümüş...

Başımız sağ olsun...Çok sevdiğim, yolumuzun ulu dedelerinden birisi, Yunanistan'dan Türkiye'ye uzanan Seyyid Ali Sultan Ocağı/Dergahı'nın en büyük inanç önderlerindendi...Edirne Uzunköprü, Yeniköy'de yaşayan İbrahim Manaf çevresinde çok sevilen bir insandı... Ruhu Şad olsun, devri daim olsun.. Işıklar içinde sonsuza kadar uyusun...

Musa Çetinkaya Dede De Hakk'a Yürümüş...

Uzun yıllardan beri tanıdığım, bir çok kez söyleşi yaptığım, mütevazi bir kişiliği olan ve Aşık Ali Metin Dede gibi her çağrılan yerde gönüllü olarak Cemler yürüten, cemevlerinin aranan siması, şiirler yazan, Musa Çetinkaya Dede'nin de vefat ettiğini yeni öğrendim... Devri daim, menzili mübarek olsun... Işıklar içinde uyusun... Kendisiyle yaptığım bir kaç söylenin yazılarını aktarıyorum...

MUSA ÇETİNKAYA

(AĞUİÇEN - KOCA LEŞKER- (İMAM RIZA KOLU))

(Sivas’ın Kangal İlçesi’nin Minare Kaya Köyü)

(1933- Şubat 2017)

Yolum Muhammed’in yolu

Bilenlere canım kurban

Dört kapının erkânını

Bilenlere canım kurban

Talib olsan yola gelsen

Pirin divanına dursan

Tarikat cemine girsen

Girenlere canım kurban

Leşkeroğlu yolum haktır

Gerçeklere sözüm yoktur

Hakikati bilen çoktur

Bilenlere canım kurban

Alevilik ile dedelerle ilgili bilgilerinizi kimden / kimlerden öğrendiniz? Alevilik ile dedeliği babamdan öğrendim. Babam da babasından öğrenmiş o da babasından öğrenmiş.

Çocukluğunuz nasıl bir ortamda geçti? Çocukluğumuz babamın dedemin cemlerinde, sohbetlerinde görgülerinde gördüm. Dedemin cem ve cemaat toplantılarında bu bilgiyi öğrendim, babamın cem ve cemaatlerinde bu bilgilerini pekiştirdim.

Sizce dedeler kimlerdir? Kendinizi bir dede olarak nasıl tanımlıyorsunuz? Dedeler, Alevi toplumunun inançlarına göre, Hz. Peygamberin soyundan gelen evlat-ı resul Seyidi Saadet bu soydan gelenlere verilir. Kendimi dedemden bana miras kalan bir hizmet olarak görüyorum. Ocağımızın devamını sürdürmek Alevi toplumunu daha ileriye götürmek Aleviliği öğretmek için bu dedelik görevini yapmak için

Dedelik nasıl ve ne zaman doğmuştur? Dedelik Hz. Muhammedin zamanında Kırklar Meclisinde tarikat kurulduğu zaman Hz. Muhammed Kırklar Meclisine bir yönerge veriyor. Ey müminler diyor, bu Kırklar Meclisinde sizleri denetledim, araştırdım ancak bu mecliste tarikat kapısı kurulsa gerektir. Yollardaki cemaati de Hz. Muhammed soruyorlar, Hz. Muhammed sen emir et bizde senin tarikatını kuralım, diye. Hz. Muhammed diyor ki Ali sizin piriniz, hepiniz Ali’ye ikrar veriniz onun talibi olunuz, pirlik Ali’ye Cenab-ı Hakk tarafından Ali’ye tecelli etmiştir. Hz. Muhammed bu sözüne can-ı gönülden ikrar verip hepsi dar mensubu olup Ali’ye talip oldular. Ancak bu tarikat kapısının birinci olgusudur. Pirlik ve dedelik bundan başlar, Hz. Ali’nin soyundan gelenler onun torunları Seyitlik makamı verilmiştir bu Seyitlere toplum içerisinde dede ünvanı verilmiştir.

Soyunuzu gösteren bir seçere (soy kütüğü) var mı? Var. Seceresi olmadan dedelik yapamaz. Dedeliğin bir diplomasıdır. Bence hem engeller hem kısıtlar.

Dedelik görevini ne zaman, nerede ve nasıl yerine getirmeye başladınız? Bunu bize anlatabilir misiniz? Dedelik görevini aşağı yukarı 1966 yılından beri yapıyorum, İstanbul’da mahallede, münasip yerlerde cemimizi yapıyoruz. Perşembe günleri lokmasını niyaz alıp getiren taliplerle birlikte cem ortamında bir halka namazı kıldırıp cemaati bilinçlendirip, hoş görü sevgi barış bütün müşküller halledilip cemaat lokmasını alır. Cemimiz biter

Dede olabilmenin ya da iyi bir dede olabilmenin sizce koşulları nelerdir? Günümüzde geçmişten farklı olarak farklı yetenekler de gerekiyor mu, dede olmak için? Bilgi sahibi olması güzel ahlakla sahip olmak, turab olmak bencil ve kibirli olmamak bir talibi Muhammed Ali yolunda irşat edecek bilgiye sahip olmak. Tabi çok gerekiyor. Eskiden talipler bu kadar bilgili de değildi. Dedeler için sorun sıkıntı yoktu şimdi günümüzde taliplerin daha bilinçli olması okur yazar ve Alevilik kültürü içerikli kitapların vb. bir çok kitapların olması Alevi kesimin bilinçlenmesi nedeniyle dedelerin daha çok bilinçli aydın bilgili olması gerekiyor.

Atama veya seçim yoluyla Dede seçilenler olur muydu? Dikme dedeler var mesela. Bunlar hakkında neler söyleyeceksiniz? Olmaz, bunları yanlış görüyorum. Dedenin tüm görevleri tam anlamıyla yerine getiremez. Yapmış olduğu tüm yanlışlar dedeye ocağa ve Alevi kültürümüze mal olur. Taliplerin yol babından sorumluluğu olan bir hizmettir.

Dedelerin cemlerdeki işlevini anlatır mısınız? Dedesiz cem olur mu? Alevi toplumun inancı doğrultusundaki kültürünü tarikat üzerinde On iki hizmet üzerinde talibine hizmet olarak bunu uygular. Tabi ki dedesiz cem olmaz dedenin cem de mutlaka olması gerekir.

Şahkulu Alevi Akademisi Başladı…

(Bahar Dönemi, 2017)

Bu dönem üçüncüsü gerçekleştirilen, “Şahkulu Alevi Akademisi”nin ilk dersi dün, 11 Şubat Cumartesi günü yapıldı.

İlk günkü dersin altmış kişi tarafından takip edildiği ve Şahkulu Sultan Dergâhı Konferans Salonu’nda yapılan seminerler dizisinde; tarihsel ve güncel boyutuyla Aleviliğin birçok farklı boyutunun anlatılması-tartışılması amaçlanıyor.

Uzun yıllardan beri devam eden ve Türkiye’de Alevi kurumları arasında süreklilik bakımından en eskisi olarak kabul edilen, bu eğitim seminerlerine bugüne kadar birçok akademisyen-araştırmacı- yazar konuşmacı olarak katıldı-katılıyor.

11 Şubat 2017 Cumartesi günkü ilk dersten önce Şahkulu Sultan Dergahı Vakfı Danışmanı Gazeteci – Yazar Necdet Saraç ve Şahkulu Sultan Dergahı Vakfı Başkan Yardımcısı Hüseyin Taştekin birer kısa konuşmayla katılımcıları selamladılar.

Akademi’de birbirinden değerli konuşmacılar, birikimlerini aktardıkları konuşmalarıyla derslere katılanlar tarafından büyük takdirle karşılandılar.

Her biri iki ders saati süren ilk günkü derslerdeki konuşmacılar ve konuları şöyleydi: Araştırmacı – Yazar Süleyman Zaman “Aleviliğin Düşünce Dünyası”, Kültür Tarihçisi Mahir Polat “Alevilikte Liturji ve Temsili”, Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Görevlisi Zeynep Oktay “Alevilikte İnsan-ı Kamil”.

18 Mart 2017 Cumartesi günü, saat: 11.00-17.00 Arasındaki dersin konuk hocası Yrd. Doç. Dr. Mehmet Ersal olacaktır. Her konuşması büyük bir ilgi ve merakla beklenen ve çok sevilen Mehmet Ersal Hoca’nın derslerdeki temel konuları: “Alevi Öğretisinde Temel Kavramlar ve Ritüeller” ve “Alevi İnancında Ocak Sistemi ve Hiyerarşi” olacaktır.

Tüm dostların dikkatine saygıyla duyurulur.

Şahkulu Alevi Akedemisi

Şahkulu Sultan Dergâhı Vakfı

Mekân: Şahkulu Konferans Salonu

Tel: 0216 368 55 25 – 0532 241 87 74

Mail: Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.

Adres: Merdivenköy Mah. Ayışığı Sk. No: 7/1 Göztepe/Kadıköy – İstanbul

Paşa Akkaya Dede’yi Sevgiyle Anıyoruz…

Garipdede Türbesi/Cemevi, Yenibosna Cemevi, Halkalı Cemevi gibi cemevlerinin sevilen siması, Alevi Yolu'na hizmet eden ve 7 Aralık 2016'da Hakk'a yürüyen Paşa Akkaya Dede'yi rahmetle anıyoruz. Dedenin ardından eşi İmmi Akkaya'yı da kaybeden Paşa Dede'nin oğlu İsmail Akkaya tüm dost ve sevenlerini 29 Ocak 2017, Pazar günü Halkalı Cemevi'nde lokma vermiştir. Ruhları şad olsun... Gerçekler ölmez...

PAŞA AKKAYA

(ÜRYAN HIZIR OCAĞI – (ERZURUM (KÖKEN), SİVAS-GÜRÜN)

(1933- 7 Aralık 2016)

Ayhan Aydın

Paşa Akkaya Dede 1947-48 arası, Hacı Bektaş’a gittiğinde Rıza Ulusoy, Feyzullah Ulusoy elindeki belgeleri tastik etmişler. Mürşit ocağı olarak Ağucan’a bağlı olan dedenin yetişmesinde kendi ocağından Aziz Dede’nin etkisi olmuş, ayrıca okumayı çok seven Paşa Dede, Ziya Şakir’in kitaplarını çok okuduğunu söylüyor. Aziz Dede’nin kendisini hangi konularda yetiştirdiğini sorduğumuzda da: Bir talibe ne söylenir, bir insan nasıl müsahip olabilir, bir insan nasıl iyi bir talip olur, pir ne demektir, mürebbi ne demektir, mürşit ne demektir, bunları bize izah ederdi. Konuşurdu, konuştururdu, sözü dinlenirdi, bir insan sözü ile gönlü ile can ile pirine bağlanmazsa o insan zayıftır. Ben bunları ondan öğrendim, dedi.

İlkokul mezunu, dokuz çocuğu olan Paşa Dede, 1967 yılına kadar çiftçilikle uğraşmış. Mümkün olduğunca, sağlığı elverdiğinde Türkiye sathında düzenlenen törenlere katılan dede, 15 yıldan beri İstanbul’da oturuyor. Üryan Hızır evlatlarından olduğunu söyleyen Akkaya, Yazar Cemal Azmi, Ziya Şakir, Mehmet Mahir Özbolatçı ve Hüseyin Doğan’ların yardımıyla soy seceresini alabilmek için uzun mücadeleler vermiş.

HÜSAMETTİN AYDIN

(GAZETECİ  - YAZAR)

Çok sevgili dostum Hüsamettin Aydın'ı 10 Ocak'ta kaybettik... Bir karlı kış gününde Karacaahmet'te sonsuzluğa uğurladık. Çocukları, yakınları vardı... Onun kalbi ise neşeyle dolar, sevgiyle atardı, herkesi kucaklardı bir anda. Cem Vakfı'nda birlikte çalıştık. Sonra oradan ayrıldık, dostluğumuz artarak sürdü... Sultanahmet'i mekan tuttuk... Divriği Gazetesi'nde, İlkezgi Sanatevi'nde, Can Yayınları'nda... Ama tüm sokaklar bizimdi... Hep sohbet, söyleşi, muhabbet... Zengin bir yaşam tecrübesi vardı. Hayatın türlü çileleriyle olgunlaşmış hayatı aslında daha detaylı yazılmalıydı. Rahmetli buna çok yaklaşmıyordu... Hayatı olduğu gibi yaşayan, algılayan birisiydi. Arkasında çok güzel sohbetler, muhabbetler bıraktı. Onu sonsuza kadar unutmayacağım... Benim çok sevgili dostum, sonsuzluk alemine bu kadar erken çekip gidiş niyeydi? Çok bıktın yaşamdan, bu kadar erken bıraktın bizleri?

Söyleşimizde bakalım bizlere neler anlatmıştı...

Bir Seyyid ailesine mensup olan Hüsamettin Aydın çok yönlü bir insan. Bir gazeteci olarak birçok insanla çalışmış, çeşitli derlemeler yapmış, çeviri kitaplara imza atmış, özellikle müzikle de içli dışlı olmuş bir aydın sima olan Hüsamettin Aydın’ın hayatından derlemeye çalıştığım hatıraları sizlerle paylaşmak istedim…

YAŞAMI, TANITIĞI GAZETECİ – YAZAR – OZANLAR.

 O DÖNEMDEKİ DURUM...

Ben 1952’de Diyarbekir’de doğdum. Nüfus kaydım Mardin olarak geçiyor. O yörenin, Güneydoğu’nun, Diyarbekir, Siirt, Mardin, ve Urfa’nın bir kısmını alacak şekilde etkili olan bir Seyyid Ailesinin torunuyum.

Dedem Şeyh Hamid Şahı Mardin lakabıyla geçer. Nesep itibariyle Hz. Hüseyin’in oğlu Zeynel Abidin’in Aliyul A’araç Kolu’ndanız. Seceremiz Bağdat, Musul, Mardin ve Diyarbekir Nakıbül Eşrafları tarafından tastik edilmiş olup, eski Bağdat Müftüsü Ruhul Maani tefsiri sahibi Seyyid Alüsu tarafından şiir şeklinde nazmedilmiş olup, bu şecere için; “bu şecerenin misni ve menendi yoktur” denilir. Bu şecere her yenilendiğinde 250 sene önceki şecere kaynak alınarak tastik edilmiş, demektedir. Dedelerimizin çoğunluğu Nakübül Eşraflıklar yapmışlardır, emir olarak görev almışlardır. Mesala dedelerimizden birçoğu Memlük Sultanı Padişah Kalavun zamanında Sultaniye Şehri’nde (Hazar Denizi’nin kıyısında) Katübül Eşraflık yapmışlardır. Sonra Musul’a geçmişlerdir. Oradan Siirt’e gelmişlerdir. Ordan da dedem Şeyh Hamit Mardin’e gelmiştir. Mardinlilerin isteği üzerine de orada kalmıştır. Türbesi Mardin Savur Yolundadır. Şeyh Hamit Kubbesi meşhurdur, civardan görülür.

Şeyh Hamit Dedemin torunlarından Seyyid Abdurrahman Hamidi, Abdülhamit zamanında saraya davet edilmiş ve altı ay Yıldız’da misafir edilmiştir. Ve o dönemde en müşkil matematik problemlerini halletmiştir. Ve çok enteresandır, beş yüz yıllık takvim yapmıştır. Dedem Şeyh Hamit’in torunu Sayidi Dara taa Çeçenistan’a kadar etkili olmuştur. Ne tekim, bu etkiyle olsa gerek Kızıltepe Viranşehir’deki Çeçenler bize bağlıydılar; dedem Şeyh Necim ve Şeyh Saiyid Dara’ya bağlıydılar.

Bizim şarkta üç yerde medresemiz vardı; şarktaki mollaların birçoğu bu medreselerden mezun olmuşlardır; Ahmediye Medresesi, Aynkaf Medresesi, Tınat Medresesi.

Aynkaf’ta yaşayan dedemin yeğeni olan Şeyh Fethullah El Hamidi, 1914 yılında Süryanilerin çıkarmış oldukları Aynvert İsyanı’nda hükümet ve o yörenin insanlarının bunları linç etmek istemesi nedeniyle o zamanki Süryani papazlarının Şeyh Fethullah Efendi’ye gelerek yardım istemesi sonucu; bu mübarek seyidimiz kendi oğlunu ve yiğenini o Hıristiyan köye göndermek suretiyle, hükümet ve halka demişler ki, “bunlar da benim yiğenimi ve oğlumu öldüreceklerdir, ben onlara emanet bıraktım; Bunlara kimse dokunmayacak ve zarar vermeyecek”.

O günden beri o yörenin Süryanileri bu Seyyidimiz Şeyh Fethullah Efendimize karşı bir şükran minnattarlığı içerisindedirler. Her Süryani evinde Şeyh Fethullah Efendi’nin fotoğrafını görmek mümkündür. O yöre insanının bize karşı çok büyük saygıları vardır.

Bizim atalarımız, dedelerimiz, seyyid olarak o yöredeki sadece barışı sağlamak üzere bir misyon üstlenmişlerdir.

Kendi müritleri olan yöre insanlarından; Türk, Kürt, Çeçen, Arap ayrımı yapmaksızın onlara doğru yolu, Hakk’ı tanıtmak, İslam irşadını, İslam tebliğini yapmaya çalışmışlardır. Ve mümkün mertebe itilafları çözmeye çalışmışlardır. Yöre halkı tarafından bilinir ve söylenir ki, bizim soyumuzudaki 7 yaşındaki bir çoçuk bir köye gittiği zaman, o köyde birlik ve beraberliği sağlamaya yetmiştir.

1926 yılında, bizim soyumuz yediden yetmişe kadar kadını erkeğiyle; Konya, Manisa, Balıkesir, Çorum illerine sürgün edilmişlerdir. Ancak o dönemin Ankara Hükümeti’nin bakan ve paşaları sürekli dedelerimize mektuplar yazmak suretiyle de özür dileme yoluna gitmişlerdir. Neticede 1930 yılında da kendi memleketlerine dönme fırsatını bulmuşlardır.

Anne tarafım ise; Tillo Şeyh Fakirullah diye bilinen Abbas soyundandır. Anne tarafım bir taraftan İbrahim Hakkı Erzurumlu’nun torunudur. Yani annemin babası olan Şeyh Reşit Dedem, hem İbrahim Hakkı Erzurumlu’nun hem de Tillo Şeyh Fakirullah Hazretlerinin torunudur. Zaten soyadımız olan Aydın da, Tillo’daki Aydınlar Köyü’nden gelmedir. O yüzden bize Aydın denilmiştir.

Böyle bir ortamda Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde doğdum. Ancak bazı sebeplerden dolayı, rahmetli babam Seyyid Cemalettin’in, ben o zaman 10 yaşlarındaydım, vefatı (55 yaşında)  nedeniyle, bir müddet sonra Konya’ya geldik. Oradan Ankara’ya geldik.